Οι περιοριστικές πεποιθήσεις είναι σκέψεις και βαθύτερες αντιλήψεις που έχουμε διαμορφώσει για τον εαυτό μας, τους άλλους και τις σχέσεις μας. Συχνά λειτουργούν αυτόματα και επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο αντιδρούμε, επικοινωνούμε και αντιμετωπίζουμε τις δυσκολίες μέσα σε μια σχέση.
Μπορεί να μην αντιλαμβανόμαστε καν ότι κάποιες από τις σκέψεις μας δεν είναι αντικειμενικές αλήθειες, αλλά πεποιθήσεις που έχουμε μάθει να θεωρούμε δεδομένες.
Πώς δημιουργούνται οι περιοριστικές πεποιθήσεις;
Οι πεποιθήσεις μας διαμορφώνονται μέσα από τις εμπειρίες μας, την οικογένεια, τις προηγούμενες σχέσεις, το κοινωνικό περιβάλλον και τον τρόπο με τον οποίο έχουμε μάθει να αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας.
Για παράδειγμα, ένας άνθρωπος μπορεί να έχει μάθει να πιστεύει:
- «Αν με αγαπάει πραγματικά, θα πρέπει να καταλαβαίνει τι χρειάζομαι χωρίς να του το πω.»
- «Αν ζητήσω αυτό που θέλω, θα φανώ απαιτητικός/ή.»
- «Οι σχέσεις πάντα καταλήγουν να πληγώνουν.»
- «Δεν μπορώ να εμπιστευτώ κανέναν.»
- «Αν ο σύντροφός μου απομακρύνεται, σημαίνει ότι δεν με αγαπά πλέον.»
Τέτοιες σκέψεις μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τη συμπεριφορά μας και να δημιουργήσουν έναν φαύλο κύκλο παρεξηγήσεων, ανασφάλειας και συγκρούσεων.
Πώς επηρεάζουν τις σχέσεις μας;
Οι περιοριστικές πεποιθήσεις μπορεί να επηρεάσουν τον τρόπο που επικοινωνούμε, τα όρια που θέτουμε και τις προσδοκίες που έχουμε από τον σύντροφό μας.
Μπορεί να οδηγήσουν σε ζήλια και ανασφάλεια στη σχέση, σε φόβο εγκατάλειψης, σε δυσκολία έκφρασης συναισθημάτων ή ακόμη και σε απομάκρυνση.
Όταν, για παράδειγμα, κάποιος πιστεύει ότι «αν δείξω τις ανάγκες μου, θα απορριφθώ», μπορεί να σταματήσει να εκφράζεται. Ο σύντροφός του όμως μπορεί να μην καταλαβαίνει τι συμβαίνει και να αισθάνεται ότι υπάρχει συναισθηματική απόσταση.
Έτσι δημιουργείται ένα μοτίβο που επαναλαμβάνεται χωρίς απαραίτητα να κατανοούμε από πού ξεκίνησε.
Μπορούν να αλλάξουν;
Η αναγνώριση μιας περιοριστικής πεποίθησης είναι ένα σημαντικό πρώτο βήμα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να αγνοήσουμε τις εμπειρίες μας ή να «σκεφτόμαστε θετικά» με το ζόρι. Σημαίνει ότι μπορούμε να εξετάσουμε μια σκέψη με μεγαλύτερη επίγνωση και να αναρωτηθούμε:
- Είναι αυτό που σκέφτομαι μια πραγματικότητα ή μια ερμηνεία;
- Από πού προέρχεται αυτή η πεποίθηση;
- Με βοηθά σήμερα ή με περιορίζει;
- Υπάρχει κάποιος διαφορετικός τρόπος να δω την κατάσταση;
- Πώς επηρεάζει τον τρόπο που σχετίζομαι με τον άνθρωπό μου;
Μέσα από την προσωπική ανάπτυξη και τη συμβουλευτική σχέσεων, μπορεί να δημιουργηθεί ένας ασφαλής χώρος για να αναγνωριστούν τέτοια μοτίβα και να εξεταστούν νέοι τρόποι σκέψης και επικοινωνίας.
Η σχέση μας ξεκινά και από τη σχέση με τον εαυτό μας
Ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας επηρεάζει και τον τρόπο με τον οποίο σχετιζόμαστε με τους άλλους.
Η αυτογνωσία, η αυτοπεποίθηση, η αναγνώριση των αναγκών μας και η ικανότητα να θέτουμε υγιή όρια μπορούν να συμβάλουν στη δημιουργία πιο ουσιαστικών σχέσεων.
Ως NLP Coach, η Θεανώ Τασούδη αξιοποιεί τεχνικές και εργαλεία του Neuro-Linguistic Programming (NLP) με στόχο την αναγνώριση περιοριστικών πεποιθήσεων, την αλλαγή μη λειτουργικών μοτίβων σκέψης και την ενίσχυση της προσωπικής επίγνωσης και αυτοπεποίθησης.
Η αλλαγή δεν ξεκινά πάντα από μια μεγάλη απόφαση. Μπορεί να ξεκινήσει από μια μικρή στιγμή επίγνωσης: από το να παρατηρήσουμε μια σκέψη και να αναρωτηθούμε αν εξακολουθεί να μας εξυπηρετεί.ν οποίο σκέφτεσαι και επικοινωνείς, να αναγνωρίσεις περιοριστικά μοτίβα και να αποκτήσεις μεγαλύτερη επίγνωση του εαυτού σου και των επιλογών σου.